Kültür ve Sanat

Sezen Aksu Şarkılarında Saklı Anlamlar

Göksel Armağan ·

Müzik, oldukça önemli bir iletişim aracıdır. İnsanlar, benzer müzik zevklerine sahip kişilerle daha kolay etkileşim kurabilirler. Kimilerinin müzik beğenisi oldukça geniş bir yelpazeye yayılırken kimileri birkaç müzik türünü dinlemekle yetinebilir. Diğer yandan, insanların içinde bulundukları duygu durumu da müzik tercihlerinin belirlenmesinde önemli bir rol oynar.

Müzik tercihlerimizi etkileyen bir diğer faktör ise zamandır. Farklı dönemlerde dinlediğimiz müzikler birbirinden oldukça farklı olabilir. Ancak zamanın müzik üzerindeki etkisi yalnızca tercihlerimizin değişmesiyle sınırlı değildir. Dinlediğimiz şarkıları algılama biçimimiz de zamanla değişir. Şöyle ki, bir zamanlar sıradan gelen bazı şarkıların ne kadar derin anlamlar barındırdığını yıllar geçtikçe fark edebiliriz. Hatta sözlerinin bir bölümüne ezbere eşlik ettiğimiz şarkıların, zamanla bizi hayrete düşürecek anlamlar taşıdığını keşfedebiliriz.

Sezen Aksu'nun bazı şarkıları tam da bu durumu yansıtıyor. Onun şarkılarını yıllar sonra yeniden dinlediğinizde, daha önce üzerinde hiç düşünmediğiniz dizelerin aslında ne kadar derin anlamlar taşıdığını fark edebilirsiniz.

Bu şarkıların sözlerinin tamamının Sezen Aksu'ya ait olması gerekmiyor. Başka şairlerin veya söz yazarlarının eserlerini seslendirmiş olması da en az kendi yazdığı şarkılar kadar önemli. Önemli olan, onun bu sözleri seçmiş, yorumlamış ve dinleyicilerin hafızasına kazımış olması.

Örneğin;

“Malımı al, mülkümü al, olsa gel, samur kürkümü al / Yerimi, yurdumu, uykumu, tende en kuytumu al” dizelerini şu anda belki de melodisiyle birlikte söyleyebilirsiniz. Ancak “tende en kuytumu al” dizesinin ne kadar derin ve özel bir anlam taşıdığını zamanla daha iyi kavramış olabilirsiniz.

“Üzüm buğusu gibisin sen Firuze” denildiğinde, siz Firuze'yi nasıl hayal ettiniz? Bir insanı üzüm buğusuna benzetmek, ne kadar güzel ve incelikli bir anlatım!

“Ne inkâr ne itiraf, bu yalnızca sitem” dizesine ne demeli? Bir insanın içinde biriktirdiği duyguları, ne tam bir kabulleniş ne de açık bir reddediş olarak, yalnızca bir sitemle ifade edebilmesi... Bu serzenişten etkilenmemek mümkün mü?

İçinde bulunulan duygu karmaşası, “Varlığın da yokluğun da yetmiyor” veya “Ne böyle senle ne de sensiz” gibi ifadelerden daha etkili nasıl anlatılabilir?

Aşağıdaki dizeleri yeniden okuduğunuzda, belki de sizin de zihninizde daha önce fark etmediğiniz yeni anlamlar canlanacaktır:

  • “Aşk koruyabilir bir tek, kaldıysa eğer hâlâ masumiyetimizi.”
  • “Hiç tanımaz tenim ellerini.”
  • “Kaç kişi kaldık savunan sevdayı?”
  • “Güllerim soldu kaldırımlarda.”
  • “Kıskanır rengini baharda yeşiller.”
  • “Beni unutma. Bilirsin unutulmak dokunur ya her insana.”
  • “Aramızda yaşanacak yarım kalan bir şeyler var.”
  • “Dünyanın o son günü sen beni arayacaksın.”

Bunların her biri üzerine uzun uzun yazılabilir. Çünkü bazı şarkılar yalnızca dinlendikleri döneme ait değildir; insanın yaş aldıkça, deneyim kazandıkça ve hayatı farklı pencerelerden görmeye başladıkça yeniden anlam kazanan eserlerdir.

Belki de Sezen Aksu şarkılarının asıl güzelliği burada saklıdır: Şarkılar değişmez, biz değişiriz. Ve yıllar önce ezbere söylediğimiz bir dize, bir gün gelir, hayatımızın tam da içinden konuşmaya başlar.

Yazı Listesine geri dön.